اگر تا به حال هنگام باز یا بسته کردن یک پیچ متوجه شده باشید که دیگر به درستی سفت نمیشود یا مهره روی رزوهها میچرخد اما قفل نمیشود، یعنی با مشکل هرز شدن پیچ و مهره روبهرو شدهاید. این اتفاق یکی از رایجترین مشکلات در تعمیرات خانگی، پروژههای ساختمانی، صنایع و حتی خودرو است.
بسیاری از افراد تصور میکنند وقتی یک پیچ یا مهره هرز شد، دیگر قابل استفاده نیست؛ در حالی که در بسیاری از موارد میتوان با چند روش ساده مشکل را برطرف کرد یا حتی از بروز دوباره آن جلوگیری نمود.
در این مقاله از سرای ابزار دلایل اصلی هرز شدن مهره و پیچ را بررسی میکنیم و بهترین راهکارهای رفع این مشکل را معرفی خواهیم کرد.
هرز شدن پیچ و مهره یعنی چه؟
هرز شدن زمانی اتفاق میافتد که رزوههای پیچ یا مهره آسیب ببینند و دیگر نتوانند به درستی درگیر شوند. در این حالت هنگام سفت کردن، پیچ بدون ایجاد فشار میچرخد یا هنگام باز کردن، آچار روی مهره سر میخورد.
این مشکل ممکن است روی خود پیچ، مهره یا حتی محل نصب ایجاد شود و بسته به علت آن، روش تعمیر نیز متفاوت خواهد بود.
اگر به دنبال انتخاب ابزار مناسب برای باز و بسته کردن انواع پیچ هستید، میتوانید از صفحه آچار و ابزار دستی دیدن کنید.
مهمترین دلایل هرز شدن پیچ و مهره
۱. سفت کردن بیش از حد پیچ
رایجترین دلیل هرز شدن، اعمال نیروی بیش از اندازه هنگام بستن پیچ است.
بسیاری از افراد تصور میکنند هرچه پیچ محکمتر بسته شود اتصال بهتر خواهد بود؛ اما در واقع با وارد شدن گشتاور بیش از حد، رزوهها تغییر شکل داده و به مرور از بین میروند. این موضوع یکی از شایعترین علل خرابی اتصالات رزوهای است.
۲. استفاده از آچار نامناسب
اگر سایز آچار یا بکس با مهره مطابقت نداشته باشد، فشار به صورت یکنواخت منتقل نمیشود و گوشههای مهره آسیب میبینند.
به همین دلیل همیشه توصیه میشود از ابزار استاندارد استفاده کنید.
برای انتخاب ابزار مناسب میتوانید محصولات بخش آچار بکس و سری بکس را مشاهده کنید.
۳. کیفیت پایین پیچ و مهره
پیچ و مهرههای بیکیفیت معمولاً از آلیاژهای ضعیف ساخته میشوند و مقاومت کمی در برابر فشار دارند.
در پروژههای صنعتی یا ساختمانی بهتر است همیشه از پیچ و مهره استاندارد استفاده شود؛ زیرا اختلاف قیمت اندک، ارزش جلوگیری از خسارتهای بعدی را دارد.
۴. زنگزدگی و خوردگی
رطوبت، مواد شیمیایی و شرایط محیطی باعث زنگزدگی رزوهها میشوند.
وقتی زنگ بین رزوهها تشکیل شود، هنگام باز کردن یا بستن پیچ، سطح رزوه تخریب شده و اتصال هرز میشود. خوردگی یکی از عوامل مهم کاهش عمر اتصالات پیچ و مهره است.
۵. استفاده از پیچ نامناسب
گاهی خود پیچ سالم است اما برای آن محل طراحی نشده است.
استفاده از پیچ کوتاه، قطر نامناسب یا گام رزوه اشتباه باعث میشود فشار به درستی توزیع نشود و بعد از مدتی رزوهها آسیب ببینند.
۶. باز و بسته کردن مکرر
در تجهیزاتی که مرتب سرویس میشوند، باز و بسته شدن زیاد باعث ساییدگی رزوهها میشود.
این اتفاق در دستگاههای صنعتی، تجهیزات کارگاهی و خودرو بسیار رایج است.
از کجا بفهمیم مهره هرز شده است؟
چند نشانه مشخص وجود دارد:
پیچ بدون سفت شدن میچرخد.
هنگام باز کردن، آچار روی مهره سر میخورد.
اتصال لق شده است.
رزوههای پیچ یا مهره تغییر شکل دادهاند.
با وجود بستن کامل، قطعات همچنان حرکت میکنند.
چگونه پیچ یا مهره هرز شده را باز کنیم؟
استفاده از اسپری روانکننده
اگر دلیل گیر کردن پیچ زنگزدگی باشد، ابتدا کمی اسپری روانکننده روی رزوه بزنید و چند دقیقه صبر کنید.
استفاده از آچار مناسب
گاهی تنها دلیل باز نشدن، استفاده از آچار اشتباه است.
استفاده از آچار رینگی یا بکس استاندارد معمولاً نتیجه بسیار بهتری نسبت به آچار تخت دارد.
ضربه کنترلشده
چند ضربه آرام با چکش به آچار یا پیچ میتواند زنگ و رسوبات را آزاد کند و باز شدن اتصال را آسانتر کند.
استفاده از انبر قفلی
اگر گوشههای مهره کاملاً از بین رفته باشند، انبر قفلی میتواند بهترین گزینه باشد.
برش دادن مهره
در شرایطی که هیچ روشی جواب ندهد، از مهرهبر یا فرز استفاده میشود تا مهره بریده شود.
این روش آخرین راهحل محسوب میشود.
اگر رزوه هرز شده باشد چه کنیم؟
بسته به میزان آسیب، چند راه وجود دارد.
تعویض پیچ
اگر فقط پیچ آسیب دیده باشد، سادهترین راه تعویض آن است.
تعویض مهره
گاهی فقط مهره هرز شده و با تعویض آن مشکل کاملاً برطرف میشود.
استفاده از هلیکویل
در قطعات صنعتی، هلیکویل برای بازسازی رزوههای آسیبدیده استفاده میشود و استحکام اتصال را تا حد زیادی بازمیگرداند.
استفاده از چسب رزوه
برای آسیبهای جزئی میتوان از چسب قفل رزوه استفاده کرد تا اتصال محکمتر شود.
چگونه از هرز شدن پیچ و مهره جلوگیری کنیم؟
از ابزار مناسب استفاده کنید.
هرگز با آچار بزرگتر یا کوچکتر از اندازه استاندارد کار نکنید.
بیش از حد سفت نکنید.
اگر امکان استفاده از آچار ترکمتر وجود دارد، گشتاور مناسب را رعایت کنید.
از پیچ و مهره استاندارد استفاده کنید.
کیفیت پایین مهمترین عامل کاهش عمر اتصالات است.
برای مشاهده ابزارهای مناسب نصب و تعمیر میتوانید صفحه ابزار برقی را ببینید.
در محیطهای مرطوب از پیچ ضدزنگ استفاده کنید.
استفاده از استیل یا پیچهای گالوانیزه عمر اتصال را چند برابر میکند.
به صورت دورهای اتصالات را بررسی کنید.
در ماشینآلات صنعتی و تجهیزات ساختمانی بهتر است اتصالات هر چند وقت یکبار بازدید شوند.
همچنین اگر قصد خرید ابزارهای باکیفیت برای تعمیرات را دارید، پیشنهاد میکنیم سری به بخش دریل و پیچگوشتی شارژی در سایت سرای ابزار بزنید.
سخن آخر…
هرز شدن پیچ و مهره مشکلی است که تقریباً همه افراد، از کاربران خانگی گرفته تا تعمیرکاران حرفهای، با آن مواجه میشوند. در بیشتر مواقع علت این مشکل به استفاده نادرست از ابزار، سفت کردن بیش از حد، کیفیت پایین پیچ و مهره یا زنگزدگی مربوط میشود. خوشبختانه با انتخاب ابزار مناسب، رعایت اصول صحیح نصب و استفاده از قطعات استاندارد میتوان تا حد زیادی از بروز این مشکل جلوگیری کرد.
اگر هم پیچ یا مهره دچار هرزشدگی شد، همیشه نیاز به تعویض کل قطعه نیست؛ در بسیاری از موارد با روشهایی مانند استفاده از چسب رزوه، هلیکویل یا تعویض قطعه آسیبدیده میتوان اتصال را دوباره به حالت استاندارد برگرداند. استفاده از ابزار باکیفیت و استاندارد، علاوه بر افزایش سرعت کار، عمر اتصالات را نیز به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
دیدگاهتان را بنویسید