با شروع فصل سرما، بخاری گازی دوباره به یکی از وسایل اصلی بسیاری از خانهها، مغازهها و کارگاهها تبدیل میشود. شاید در نگاه اول نصب لوله بخاری کار سادهای به نظر برسد؛ چند تکه لوله، چند زانو و یک خروجی دودکش. اما واقعیت این است که کوچکترین اشتباه در مسیر دودکش میتواند باعث برگشت محصولات احتراق و تجمع گازهای خطرناک، از جمله مونوکسیدکربن، در فضای داخلی شود.
به همین دلیل انتخاب لوله بخاری مناسب، قطر صحیح، مسیر استاندارد و نحوه اتصال درست لولهها اهمیت زیادی دارد. در این مقاله از سرای ابزار، به سراغ انواع لوله بخاری، سایز استاندارد، روش کلی نصب و مهمترین نکاتی میرویم که قبل از راهاندازی بخاری باید بدانید.
لوله بخاری چیست و چه وظیفهای دارد؟
لوله بخاری همان مسیر ارتباطی بین خروجی محصولات احتراق بخاری و دودکش ساختمان است. وظیفه این مسیر، هدایت دود و گازهای حاصل از سوختن گاز به خارج از ساختمان است.
به همین دلیل نباید لوله بخاری را صرفاً یک وسیله برای «وصل کردن بخاری به سوراخ دودکش» در نظر گرفت. مسیر دودکش باید طوری طراحی و اجرا شود که محصولات احتراق بدون مانع و تا حد امکان با مسیر مناسب به فضای آزاد منتقل شوند.
اگر قصد خرید لوازم مورد نیاز برای نصب بخاری را دارید، میتوانید در بخش لوازم بخاری و دودکش محصولات مورد نیاز خود را بررسی کنید.
انواع لوله بخاری
لولههای مورد استفاده برای بخاری در بازار در شکلها و جنسهای مختلفی پیدا میشوند، اما برای انتخاب آنها باید علاوه بر قیمت، به کاربرد و ایمنی نیز توجه کرد.
۱. لوله بخاری گالوانیزه
یکی از رایجترین گزینهها برای مسیر دودکش بخاری، لولههای فلزی گالوانیزه است. این لولهها به دلیل مقاومت مناسب و ساختار فلزی، در بسیاری از نصبهای معمول مورد استفاده قرار میگیرند.
لولههای گالوانیزه در قطرها و طولهای مختلف تولید میشوند و میتوان با استفاده از زانو و رابط، مسیر مورد نیاز را ایجاد کرد.
برای مشاهده سایر تجهیزات مورد استفاده در سیستمهای گرمایشی، میتوانید سری هم به بخش لوازم و تجهیزات گرمایشی بزنید.
۲. لولههای فلزی دودکش
علاوه بر گالوانیزه، لولههای فلزی دیگری نیز برای کاربردهای مرتبط با دودکش وجود دارند. نکته مهم این است که جنس و ضخامت لوله باید متناسب با کاربرد و شرایط نصب انتخاب شود.
لوله دودکش نباید سوراخ، پوسیده یا دارای درز و نشتی باشد. محل اتصالات نیز باید به شکل مناسبی آببندی شود.
۳. لولههای انعطافپذیر و آکاردئونی
یکی از مواردی که باید در انتخاب لوله بسیار جدی گرفته شود، استفاده نکردن از لولههای نامناسب و غیراستاندارد است. لولههای آکاردئونی آلومینیومی برای دودکش وسایل گازسوز گزینه مناسبی محسوب نمیشوند و در ضوابط ایمنی نیز نسبت به استفاده از آنها هشدار داده شده است.
برای مسیر دودکش بخاری بهتر است از تجهیزات مناسب و مورد تأیید استفاده شود و در صورت وجود شرایط خاص، اجرای کار به فرد متخصص سپرده شود.
سایز استاندارد لوله بخاری چقدر است؟
یکی از رایجترین سؤالها هنگام خرید لوله بخاری این است که «لوله بخاری چند سانت باشد؟»
پاسخ این سؤال همیشه یک عدد ثابت نیست؛ زیرا قطر مورد نیاز به نوع وسیله، خروجی محصولات احتراق و طراحی دودکش بستگی دارد. یکی از اصول مهم این است که قطر لوله رابط نباید از قطر دهانه خروجی محصولات احتراق دستگاه کوچکتر باشد. در مقررات نیز برای لوله رابط، حداقل سطح مقطع برابر با سطح مقطع خروجی دستگاه در نظر گرفته شده است.
در بازار، لولههای دودکش بخاری با قطرهای مختلف وجود دارند و قطر ۱۰ سانتیمتر یکی از اندازههای رایج برای بخاریهای خانگی است؛ با این حال نباید صرفاً بر اساس رایج بودن یک سایز، آن را برای هر دستگاهی مناسب دانست.
بنابراین قبل از خرید، ابتدا خروجی دود بخاری و دستورالعمل سازنده را بررسی کنید. اگر خروجی دستگاه اندازه متفاوتی دارد، استفاده از لوله کوچکتر میتواند خطرناک باشد.
نحوه نصب لوله بخاری
نصب لوله بخاری باید با توجه به مسیر دودکش ساختمان انجام شود. به صورت کلی، مراحل کار شامل بررسی مسیر دودکش، انتخاب لوله مناسب، اتصال صحیح قطعات و اطمینان از خروج مناسب دود است.
مرحله اول؛ بررسی مسیر دودکش
قبل از اتصال بخاری، مسیر دودکش را بررسی کنید. مسیر باید باز باشد و مانعی در آن وجود نداشته باشد. همچنین وجود لانه پرندگان، نخاله، مصالح ساختمانی یا گرفتگی در مسیر میتواند عملکرد دودکش را مختل کند.
اگر دودکش ساختمان مدت زیادی مورد استفاده قرار نگرفته است، بررسی آن اهمیت بیشتری دارد.
مرحله دوم؛ انتخاب مسیر مناسب برای لوله
تا حد امکان مسیر لوله رابط را کوتاه و مستقیم نگه دارید. پیچوخمهای غیرضروری و تعداد زیاد زانو میتواند شرایط جریان دود را نامناسب کند.
لوله رابط باید در همان فضایی قرار بگیرد که دستگاه در آن نصب شده و نباید در معرض ضربه یا مسیر رفتوآمد باشد.
مرحله سوم؛ رعایت شیب لوله
در دودکشهای با مکش طبیعی، لوله رابط باید از محل اتصال بخاری به سمت دودکش دارای شیب رو به بالا باشد. در مقررات ملی ساختمان برای لوله رابط با مکش طبیعی، حداقل شیب ۲ درصد به سمت بالا ذکر شده است.
به زبان ساده، مسیر لوله نباید به شکلی باشد که قسمتهایی از آن به سمت پایین شیب پیدا کند و دود در آن محبوس شود.
مرحله چهارم؛ اتصال صحیح قطعات
محل اتصال لوله به بخاری و همچنین محل اتصال قطعات مختلف باید کاملاً مناسب و بدون نشتی باشد. اتصال ضعیف میتواند باعث خروج محصولات احتراق به داخل ساختمان شود.
همچنین وزن لوله نباید روی خروجی بخاری قرار بگیرد. لوله رابط باید با بست و تکیهگاه مناسب مهار شود تا وزن آن به دستگاه منتقل نشود.
نکات مهم درباره دودکش بخاری
صرف نصب صحیح لوله رابط کافی نیست. عملکرد مناسب کل مسیر دودکش اهمیت دارد.
دودکش باید مسیر مناسبی تا فضای آزاد داشته باشد
محصولات احتراق باید به فضای آزاد خارج از ساختمان هدایت شوند. نباید دودکش به فضای بسته، راهرو، اتاق دیگر یا محیطی که امکان تجمع گاز وجود دارد تخلیه شود.
استفاده از کلاهک مناسب
قسمت انتهایی دودکش که در فضای بیرون قرار میگیرد باید مطابق ضوابط مربوط به ساختمان اجرا شود. استفاده از کلاهک مناسب میتواند به جلوگیری از ورود باران و برخی عوامل محیطی و همچنین حفظ عملکرد دودکش کمک کند.
در بسیاری از دستورالعملهای ایمنی برای دودکشهای وسایل گازسوز، کلاهک H شکل مطرح شده است.
دودکش مشترک را خودسرانه اجرا نکنید
یکی از اشتباهات خطرناک، اتصال چند وسیله گازسوز به یک دودکش بدون طراحی و بررسی تخصصی است. مقررات برای استفاده از دودکش مشترک شرایط مشخصی تعیین کرده و حتی اتصال وسایل بدون فن به دودکش وسیله فندار و بالعکس را مجاز نمیداند.
بنابراین اگر قرار است چند وسیله به یک سیستم دودکش متصل شوند، حتماً باید ضوابط مربوط به آن بررسی شود.
از کجا بفهمیم دودکش بخاری درست کار میکند؟
صرف اینکه بخاری روشن میشود، به معنی استاندارد بودن دودکش نیست.
یکی از موارد مهم، وجود مکش مناسب در دودکش است. همچنین نباید بوی غیرعادی یا نشانهای از برگشت محصولات احتراق در محیط وجود داشته باشد.
اگر بخاری به درستی کار نمیکند، شعله وضعیت غیرعادی دارد، دود یا بوی احتراق وارد محیط میشود یا علائم مشکوکی مشاهده میکنید، استفاده از بخاری را متوقف کرده و از فرد متخصص کمک بگیرید.
هرگز برای آزمایش دودکش، روشهای غیرایمن یا دستکاری اتصالات گاز را امتحان نکنید.
اشتباهات رایج هنگام نصب لوله بخاری
چند اشتباه در نصب بخاری بیشتر از بقیه دیده میشود:
استفاده از لوله با قطر کمتر از خروجی دستگاه:
قطر لوله باید با خروجی محصولات احتراق دستگاه سازگار باشد و کوچکتر کردن مسیر میتواند مشکل ایجاد کند.
استفاده از لولههای انعطافپذیر نامناسب:
هر لولهای که در بازار با عنوان لوله بخاری فروخته میشود الزاماً برای دودکش مناسب نیست.
وجود سوراخ یا نشتی در اتصالات:
تمام مسیر باید از نظر نشتی و سلامت اتصالات بررسی شود.
قرار دادن قسمت زیادی از لوله به صورت افقی:
در دودکشهای طبیعی، مسیر رابط باید شیب مناسب به سمت بالا داشته باشد.
استفاده از زانوهای زیاد:
تا حد امکان مسیر باید ساده و مستقیم طراحی شود.
مهار نکردن لوله:
لوله نباید وزن خود را به خروجی بخاری تحمیل کند و باید در محل مناسب مهار شود.
نادیده گرفتن دستورالعمل کارخانه سازنده:
هر بخاری ممکن است مشخصات نصب متفاوتی داشته باشد. بنابراین دستورالعمل همان مدل باید در کنار ضوابط ساختمان بررسی شود.
هنگام خرید لوله بخاری به چه نکاتی توجه کنیم؟
قبل از خرید، ابتدا قطر خروجی بخاری و مسیر موجود را اندازهگیری کنید. سپس طول مورد نیاز، تعداد زانوها، رابطها و سایر قطعات را مشخص کنید.
کیفیت ورق، سلامت لوله، نداشتن سوراخ یا خوردگی، اندازه دقیق و تناسب قطعات با یکدیگر اهمیت زیادی دارد.
اگر برای نصب بخاری به تجهیزات دیگری مانند بست و اتصالات یا ابزارهای مورد نیاز نیاز دارید، بهتر است قبل از شروع کار فهرست کاملی از تجهیزات تهیه کنید تا مجبور به استفاده از قطعات نامناسب یا دستساز نشوید.
جمعبندی
لوله بخاری یکی از سادهترین قطعات سیستم گرمایشی به نظر میرسد، اما نقش آن در انتقال محصولات احتراق بسیار مهم است. انتخاب قطر مناسب، استفاده از لوله مقاوم و سالم، رعایت شیب مسیر، آببندی اتصالات، مهار کردن لوله و اطمینان از باز بودن مسیر دودکش، از مهمترین مواردی هستند که باید به آنها توجه شود.
به طور کلی، سایز لوله بخاری را نباید فقط بر اساس یک عدد ثابت انتخاب کرد؛ بلکه باید قطر خروجی دستگاه، مشخصات سازنده و ضوابط مربوط به دودکش در نظر گرفته شود. همچنین در کارهای مرتبط با وسایل گازسوز، اگر درباره ایمنی یا اجرای صحیح مسیر دودکش اطمینان ندارید، استفاده از خدمات فرد متخصص انتخاب مطمئنتری است.
برای تهیه انواع تجهیزات و لوازم مورد نیاز، میتوانید محصولات سرای ابزار را بررسی کنید و متناسب با نیاز خود، لوازم مورد استفاده در سیستمهای گرمایشی و ابزارآلات مورد نیازتان را تهیه کنید.
دیدگاهتان را بنویسید